Hukuki nitelendirme

Araç servisinin arızayı gidermemesi, yeni bir arızaya yol açması veya onarımı teknik gerekliliklere aykırı biçimde gerçekleştirmesi, somut olayın özelliklerine göre eser sözleşmesi ya da tüketici işlemi kapsamında değerlendirilebilir. Servis hizmetinin sözleşmeye uygun ifa edilmesi gerekir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 14 uyarınca;

Sağlayıcı, hizmeti sözleşmeye uygun olarak ifa etmekle yükümlüdür.

Tüketici olmayan araç sahipleri bakımından ise servis ile kurulan ilişki, kural olarak eser sözleşmesi hükümlerine tabi olabilir. Türk Borçlar Kanunu m. 475 kapsamında iş sahibi, ayıplı onarım halinde ücretsiz onarım, ayıp oranında bedel indirimi veya şartları varsa sözleşmeden dönme haklarından yararlanabilir. Aynı hüküm, genel hükümlere göre tazminat isteme hakkını da saklı tutmaktadır.

Tüketicinin seçimlik hakları

Araç sahibi tüketici sıfatını taşıyorsa, 6502 sayılı Kanun m. 15 uyarınca hizmetin yeniden görülmesini, onarımın ücretsiz yapılmasını, bedel indirimini veya sözleşmeden dönmeyi talep edebilir. Hükümde,

Hizmetin ayıplı ifa edildiği durumlarda tüketici, hizmetin yeniden görülmesi, hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı, ayıp oranında bedelden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından birini sağlayıcıya karşı kullanmakta serbesttir.

denilmektedir.

Seçimlik haklardan biriyle birlikte, ayıplı servis hizmetinin yol açtığı zararların tazmini de istenebilir. Ücretsiz onarım talebinin sağlayıcı bakımından orantısız güçlük doğurması halinde diğer seçimlik haklara başvurulması mümkündür.

Tazminat kalemleri ve ispat

Hatalı onarım nedeniyle talep edilebilecek zararlar somut olayın özelliklerine göre değişir. Makul yeniden onarım gideri, çekici gideri ve aracın kullanılamadığı dönem için ispatlanabilen araçtan yoksun kalma veya kullanım kaybı bunlara örnek gösterilebilir. Her zarar kaleminin servis hatasıyla nedensellik bağı bulunmalı ve miktarı belge veya diğer delillerle ortaya konulmalıdır.

Türk Borçlar Kanunu m. 49-50 uyarınca;

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar gören, zararı ve zarar verenin kusurunu ispat etmelidir. Bu nedenle yalnızca aracın servisten sonra yeniden arızalanması yeterli olmayabilir; arızanın hatalı işlemden kaynaklandığı ve talep edilen giderin zorunlu ve makul olduğu da gösterilmelidir.

Teknik incelemenin önemi

Hatalı onarım iddiası çoğu zaman motor, elektronik sistem, kaporta veya mekanik aksam yönünden teknik değerlendirme gerektirir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2015/4443, K. 2016/1476, T. 10.02.2016 kararında

Yapılan işin hatalı yapılıp yapılmadığı hususu teknik bilgi gerektirir.

tespitine yer vermiştir. Bu nedenle arızanın nedeni, servis işleminin teknik gerekliliklere uygunluğu ve yeniden onarım gideri bilirkişi incelemesiyle belirlenmelidir.

Talebin doğrudan servis hizmetinden kaynaklanması halinde servis işletmesinin sorumluluğu ayrıca değerlendirilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/770, K. 2025/11, T. 06.01.2025 kararında,

Somut uyuşmazlıkta; davacının açtığı davada araç motorunun tamirine yönelik isteminin davalının servis hizmeti sunmasından kaynaklandığına göre davalıya pasif husumet düşer.

sonucuna varmıştır. Buna göre servis hizmetinden doğan ayıp iddiası, yalnızca aracın satıcısına yöneltilecek bir talep olarak görülmemeli; hizmeti sunan işletmenin sorumluluğu da esastan incelenmelidir.

Deliller

Servis faturası, iş emri, teslim tutanağı, servis yazışmaları, arıza ve onarım öncesi-sonrası fotoğraf veya videoları, bağımsız ekspertiz raporu, yeniden onarım faturası, çekici belgesi ve bilirkişi raporu uyuşmazlığın çözümünde önem taşır. Bu deliller, onarımın kapsamını, hatalı işlemi, ortaya çıkan zararı ve zarar miktarını birlikte ortaya koymalıdır.