657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında açığa alınan memurun göreve dönüş tarihi, uzaklaştırmanın disiplin soruşturmasına mı yoksa ceza kovuşturmasına mı dayandığına ve dosyanın nasıl sonuçlandığına göre belirlenir.
Disiplin soruşturmasında süre
Görevden uzaklaştırma disiplin soruşturması nedeniyle uygulanmışsa tedbir en fazla üç ay devam edebilir. Bu süre içinde karar verilmezse memur göreve başlatılır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 145 hükmü şöyledir:
Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından olduğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar verilmediği takdirde memur görevine başlatılır.
Ceza kovuşturmasında durum
Uzaklaştırma ceza kovuşturması nedeniyle uygulanmışsa yetkili amir, memurun durumunu her iki ayda bir inceler. Amir, memurun görevine dönüp dönmeyeceğine karar verir ve sonucu yazılı olarak bildirir. Bu durumda iki aylık inceleme, kendiliğinden göreve dönüş anlamına gelmez. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 145 düzenlemesi şöyledir:
Bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırmaya yetkili amir (Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar hakkında atamaya yetkili amir) ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceliyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karar verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder.
Göreve iadenin zorunlu olduğu haller
Soruşturma veya yargılama sonunda memurluktan çıkarma dışında bir disiplin cezası verilmesi, beraat kararı verilmesi, yargılamanın men'i, hükümden önce kovuşturmanın genel af ile kaldırılması veya memuriyete engel olmayan ve ertelenmiş bir ceza bulunması halinde görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır. Bu sonuçların kesinleşmesi gerekir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 143 hükmü şöyledir:
Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce: a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler; b) Yargılamanın men'ine veya beraatine karar verilenler; c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar; ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler; Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.
Sonuç
Disiplin soruşturması bakımından üç aylık süre sonunda karar verilmemişse memur göreve başlatılmalıdır. Ceza kovuşturması bakımından ise her iki ayda bir inceleme yapılır; göreve dönüş, inceleme sonucuna ve dosyanın kesinleşen kararına bağlıdır. Görevden uzaklaştırma ve göreve iade işlemlerinin yazılı olarak takip edilmesi, memurun güncel durumunu ve dönüş tarihini belirlemek bakımından önem taşır.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyada uygulanacak sonuç, görevden uzaklaştırma kararının dayanağı ve soruşturma veya yargılama dosyasının sonucuna göre değişebilir.