Memur hakkında yapılan her şikayet otomatik olarak suç oluşturmaz. Ancak şikayetçi, memurun işlemediğini bildiği hukuka aykırı bir fiili yetkili makamlara isnat ederek hakkında soruşturma veya idari yaptırım başlatılmasını amaçlarsa, iftira suçu gündeme gelebilir.

İftira suçunun şartları

Türk Ceza Kanunu m. 267 uyarınca:

Yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği halde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Bu suçun oluşması için yalnızca iddianın kanıtlanamaması yeterli değildir. İsnadın gerçeğe aykırı olduğunun şikayetçi tarafından bilinmesi ve başvurunun soruşturma, kovuşturma veya idari yaptırım başlatılması amacı taşıması gerekir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2021/1645, K. 2023/935, T. 01.03.2023 kararında şu ölçütü vurgulamıştır:

İftira suçunun oluşabilmesi için; yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunarak işlemediğini bildiği halde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat edilmesi gerekir.

Görevle ilgili şikayetlerin incelenmesi

Şikayet memurun görevi nedeniyle yapılmış ve 4483 sayılı Kanun kapsamına giren bir iddiaya dayanıyorsa, soyut ve genel nitelikteki başvurular işleme konulmaz. Şikayette kişi veya olay belirtilmeli, iddialar ciddi bulgu ve belgelere dayanmalı, dilekçede şikayetçinin doğru ad, soyad, imza ve adres bilgileri bulunmalıdır. Bu şartlar 4483 sayılı Kanun m. 4 kapsamında aranır.

İşleme alınan başvurularda yetkili merci ön inceleme yaptırabilir ve soruşturma izni verilip verilmeyeceğine karar verir. Ön inceleme ile görevli kişiler bilgi ve belgeleri toplar, memurun ifadesini alabilir ve rapor düzenler. Yetkili merci, kararını kural olarak otuz gün içinde verir; zorunlu hallerde bu süre bir defa ve en fazla on beş gün uzatılabilir. Bu usul 4483 sayılı Kanun m. 5, 6 ve 7 hükümlerinde düzenlenmiştir.

Delillerin korunması

Memur, yapılan şikayetle ilgili yazışmaları, resmi kayıtları, tanık bilgilerini ve diğer delilleri korumalıdır. Şikayetin bilerek gerçeğe aykırı suç isnadı içerdiğini gösteren deliller varsa, koşullara göre iftira nedeniyle suç duyurusunda bulunulabilir.