Devlet memurunun istifa veya kanundaki ifadesiyle çekilme talebinin kabul edilmemesi, memurun kamu görevinde zorla tutulduğu anlamına gelmez. Danıştay 8. Daire, istifanın tek taraflı ve kural olarak kabule bağlı olmayan bir hak olduğunu kabul etmektedir. Danıştay 8. Daire, E. 2021/4133, K. 2023/8152, T. 29.12.2023 kararında şu ifadeye yer verilmiştir:
İdare hukukunda istifa (çekilme), kamu görevlisinin görevinden kendi isteğiyle ayrılmasını ifade etmekte olup, tek taraflı, kabule bağlı olmayan, kendiliğinden sonuç doğuran, yenilik doğurucu ve şahsa sıkı sıkıya bağlı bir haktır ve şarta bağlı bir tasarruf olmayıp, kamu görevlisinin tek taraflı isteği ve işlemi ile sonuç doğurur.
Göreve devam ve bir aylık süre
Bununla birlikte, olağan durumda memur, yerine atanan kişi göreve başlayana veya çekilme talebi kabul edilene kadar görevine devam etmelidir. Yerine atanan kişi bir ay içinde gelmez veya yerine vekil atanmazsa memur, üstüne bilgi vererek görevini bırakabilir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 94 bu durumu şöyle düzenlemektedir:
Çekilmek istiyen memur yerine atanan kimsenin gelmesine veya çekilme isteğinin kabulüne kadar görevine devam eder. Yerine atanan kimse bir aya kadar gelmediği veya yerine bir vekil atanmadığı takdirde, üstüne haber vererek görevini bırakabilir. Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartiyle bir ay kaydına tabi değildirler.
Usulsüz ayrılmanın sonuçları
Memurun mazeretsiz ve izinsiz şekilde görevini terk etmesi ve bu durumun kesintisiz 10 gün sürmesi halinde, yazılı istifa başvurusu aranmadan çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır. Ancak görevden ayrılma usulüne uyulmaması, yeniden memuriyete atanma bakımından sonuç doğurur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 97 uyarınca, kanundaki usule uygun şekilde çekilen memur 6 ay geçmeden; çekilmiş sayılan veya usule aykırı biçimde görevinden ayrılan memur ise 1 yıl geçmeden yeniden Devlet memurluğuna alınamaz. Olağanüstü hal, seferberlik, savaş veya genel hayata etkili afet hallerinde 657 sayılı Kanun m. 96 ve m. 97/D kapsamında daha ağır sonuçlar uygulanabilir.
Sonuç
İstifa talebinin reddedilmesi memurun görevden ayrılma hakkını ortadan kaldırmaz; ancak görevden ayrılma şekli, yeniden memuriyete atanma süresini doğrudan etkiler. Somut olayda memurun statüsü, tabi olduğu özel kanun ve varsa zorunlu hizmet hükümleri ayrıca incelenmelidir.