Aday memur, adaylık süreci tamamlanmadan istifa ederse 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 92. maddesindeki yeniden atanma imkanından doğrudan yararlanamaz. Bu hüküm, adaylık sürecini tamamlayarak asli memur statüsüne geçen ve bu statüdeyken görevden ayrılan kişiler bakımından uygulanır.

Adaylık statüsü

657 sayılı Kanun’un 54. maddesine göre aday memurun adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan fazla olamaz. Aday memur bu dönemde başka kuruma nakledilemez. Kanun’un 55. maddesi uyarınca aday memurlar temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staja tabi tutulur. Bu süreçte başarılı olmak, asli memur olarak atanmanın şartıdır. Adaylık tamamlanmadan görevden ayrılmak, kişiye kendiliğinden asli memur statüsü kazandırmaz.

Danıştay 12. Daire, E. 2021/2391, K. 2024/1437, T. 21.03.2024 kararında şu ifadeye yer vermiştir:

657 sayılı Kanun'un 92. maddesinin başlığı ve metni bir bütün olarak değerlendirildiğinde, madde kapsamında açıktan memurluğa atanacakların, memuriyetten çekilme veya çekilmiş sayıldıkları tarih itibarıyla adaylıklarının kaldırılmış olması, bir diğer ifadeyle "asli memur" konumunda olmaları gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Yeniden atanma şartları

657 sayılı Kanun’un 92. maddesi, iki defadan fazla olmamak üzere memurluktan çekilen veya çekilmiş sayılanların yeniden atanabilmesine imkan tanır. Bunun için ayrılan sınıfta boş kadro bulunması ve kişinin ilgili sınıfın niteliklerini taşıması gerekir. Ancak bu düzenleme, adaylık sürecini tamamlayarak asli memur statüsüne geçenler için uygulanır. Aday memurun istifası halinde aynı maddeye dayanılarak doğrudan dönüş hakkı doğmaz; yeni bir atama bakımından genel atama şartları ve idarenin takdir yetkisi ayrıca değerlendirilir.

Bekleme süreleri

İstifanın usulü, yeniden memuriyete alınma süresini de etkiler. 657 sayılı Kanun’un 94. maddesi uyarınca memur, kurumuna yazılı başvuru yaparak görevden çekilme isteğinde bulunabilir. Kanun’un 97. maddesi uyarınca usulüne uygun çekilmede altı ay, çekilmiş sayılma veya usulsüz ayrılmada bir yıl, devir ve teslim yükümlülüğüne aykırılıkta üç yıl beklenir. Olağanüstü yönetim hallerinde çekilme usulüne aykırılık halinde ise kişi hiçbir surette Devlet memurluğuna alınamaz. Kanun hükmü şöyledir:

A) 94 üncü maddenin 2 nci ve 3 üncü fıkrasına uygun olarak memuriyetten çekilenler altı ay geçmeden, B) Bu Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile 94 üncü maddenin 2 nci fıkrasına uymadan görevlerinden ayrılanlar bir yıl geçmeden, C) 95 inci maddede yazılı zorunluluklara uymayanlar 3 yıl geçmeden, D) 96 ncı maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette, Devlet memurluğuna alınamazlar.

Sonuç

Aday memurun istifadan sonra yeniden atanıp atanamayacağı; istifanın usulüne, adaylık sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığına ve kişinin asli memur statüsünde olup olmadığına göre değişir. Adaylık tamamlanmadan ayrılan kişi 657 sayılı Kanun’un 92. maddesi kapsamında doğrudan yeniden atanamaz; ancak bekleme süresinin tamamlanmasından sonra genel atama şartları çerçevesinde yeni bir başvuru yapabilir.